Mantelzorg - Dementie en Vakantie
Op vakantie gaan terwijl uw naaste dementie heeft – een zoektocht tussen zorgen en ruimte.
Misschien herkent u het wel. De zomer komt dichterbij en om u heen ontstaan plannen. Familieleden die een reis boeken, vrienden die vertellen over een weekje weg. En ergens voelt u ook die behoefte aan rust, even afstand, even opladen. Tegelijkertijd is er die andere gedachte die zich steeds opnieuw aandient: kan ik mijn vader of moeder wel achterlaten? Of misschien nog concreter: wat gebeurt er als ik er even niet ben?
Voor veel naasten van iemand met dementie is vakantie niet vanzelfsprekend. Het is een puzzel waarin gevoel, verantwoordelijkheid en praktische vragen door elkaar heen lopen.
De twijfel die blijft terugkomen
Het kan zijn dat u merkt dat de zorg steeds meer van u vraagt. Kleine momenten die groter worden. Even langsgaan wordt een dagdeel. Een telefoontje wordt een gesprek waarin u opnieuw moet uitleggen waar u bent.
Juist daarom kan de behoefte aan rust groeien. Maar daar komt vaak meteen iets anders naast te staan:
Straks raakt hij in de war als ik weg ben
Wie ziet of het goed met haar gaat
Is het niet egoïstisch om nu op vakantie te gaan?
Die gedachten zijn begrijpelijk. Ze zeggen vaak iets over hoe betrokken u bent. Tegelijkertijd kunnen ze het moeilijk maken om ruimte voor uzelf te voelen. Soms helpt het om te beseffen dat zorg geen kwestie is van alles zelf blijven dragen. Ook niet in de zomer.
Wat is er mogelijk als u er even niet bent?
Er zijn verschillende manieren om de zorg tijdelijk anders te organiseren. Welke vorm past, verschilt per situatie en per persoon.
1. Extra ondersteuning thuis
Voor sommige naasten voelt het het meest vertrouwd als de bewoner in de eigen omgeving kan blijven. In dat geval kan extra thuiszorg worden ingezet.
Denk aan:
Extra momenten van persoonlijke verzorging
Iemand die helpt bij maaltijden of structuur in de dag
Begeleiding die even samen koffie drinkt of een wandeling maakt
Het zijn vaak juist die kleine, rustige momenten die houvast geven.
2. Logeeropvang of tijdelijk verblijf
Soms is thuisblijven niet meer passend of geeft het te veel onzekerheid. Dan kan een tijdelijk verblijf een oplossing zijn.
Een plek waar:
Er dagstructuur is
Er altijd iemand in de buurt is
De omgeving rustig en overzichtelijk is
Voor de bewoner kan dit wennen zijn. Tegelijkertijd zien we vaak dat wanneer er aandacht is voor herkenning en routine, er ook momenten van ontspanning ontstaan.
Bijvoorbeeld een ochtend waarin rustig wordt ontbeten aan een vaste tafel. Of een middag waarin iemand in de tuin zit, met het geluid van vogels op de achtergrond.
3. Samen op vakantie
In sommige situaties kiezen families ervoor om samen op vakantie te gaan. Dat vraagt vaak wat aanpassing, maar kan ook waardevol zijn.
Denk aan:
Een rustige, prikkelarme omgeving
Een vaste dagindeling, ook op vakantie
Vertrouwde spullen die meegaan
Soms zit het genieten niet in grote uitstapjes, maar in het samen zijn. Een ijsje op een bankje. Even de zon op het gezicht voelen.
De balans tussen zorgen en loslaten
Misschien is dit wel het lastigste deel. Want zelfs als alles goed geregeld is, kan het gevoel blijven.
U bent er niet. U ziet niet zelf hoe het gaat. En toch is het juist dan belangrijk om uzelf iets te gunnen. Niet omdat het ‘moet’, maar omdat u als naaste ook onderdeel bent van het geheel.
Zorg is geen rechte lijn. Het is een weg die u samen loopt, met momenten van nabijheid én momenten van afstand.
Hoe kan uw naaste ook van de zomer genieten?
Dementie verandert hoe iemand de wereld beleeft. Maar dat betekent niet dat er geen ruimte meer is voor plezier of rust. Vaak zit dat in kleine dingen:
Een stoel in de schaduw, met een zacht briesje
Bekende muziek die op de achtergrond speelt
Een vertrouwde hand die even wordt vastgehouden
De geur van koffie in de ochtend
Het tempo ligt anders. De beleving is anders. Maar juist daarin kan iets heel puurs ontstaan. Waardig genieten, binnen de grenzen die er zijn.
U hoeft het niet alleen te doen
Misschien zit u nog midden in het afwegen. Misschien heeft u al eerder ervaren hoe moeilijk het is om weg te gaan. Of misschien is dit de eerste keer dat u hierover nadenkt. Welke fase het ook is, het is goed om te weten dat er altijd mensen zijn die met u mee kunnen kijken.
U kunt bijvoorbeeld denken aan:
een casemanager dementie, die uw situatie kent en kan meedenken over passende oplossingen
uw huisarts of wijkverpleegkundige, die kan helpen bij het organiseren van extra zorg thuis
landelijke organisaties zoals Alzheimer Nederland, waar u informatie en advies kunt vinden
zorgorganisaties in de buurt die tijdelijk verblijf of logeeropvang aanbieden. Claris Zorgvilla’s biedt deze manier van opvang niet aan.
Niet alles hoeft in één keer besloten te worden. Soms begint het met een gesprek, waarin u rustig verkent wat er mogelijk is.
U bent van harte welkom om dat gesprek aan te gaan, op een plek en met mensen die voor u vertrouwd voelen.
Veelgestelde vragen over dementie en vakantie.
-
Kan ik mijn vader of moeder die aan het dementeren is wel achterlaten? Of misschien nog concreter: wat gebeurt er als ik er even niet ben?
-
Dat komt omdat het plannen vakantie van naasten van iemand met dementie een puzzel is waarin gevoel, verantwoordelijkheid en praktische vragen door elkaar heen lopen.
-
Als kleine momenten bij de naaste die dement is groter worden en dus meer energie kosten merk de mantelzorger dat het meer gaat vragen. Even langsgaan wordt een dagdeel. Een telefoontje wordt een gesprek waarin u opnieuw moet uitleggen waar u bent. Elke keer weer, meerdere keren per dag.
-
Vragen die een mantelzorger aan zichzelf gaat vragen als de behoefte aan rust groeit omdat de zorg voor een naaste die dement is, kunnen zijn; straks raakt hij in de war als ik weg ben - wie ziet of het goed met haar gaat - is het niet egoïstisch om nu op vakantie te gaan?
-
Ze zeggen vaak iets over hoe betrokken de mantelzorgen van iemand met dementie is. Tegelijkertijd kunnen ze het moeilijk maken om ruimte voor zichzelf te voelen. Soms helpt het om te beseffen dat zorg geen kwestie is van alles zelf blijven dragen. Ook niet in de zomer.
-
Als de mantelzorger van mensen met dementie even er niet is kan je extra verzorging thuis inkopen, logeeropvang of tijdelijk verblijf regelen maar u kunt natuurlijk ook gewoon samen op vakantie gaan.
-
Een mantelzorger neemt graag extra ondersteuning thuis aan als hij of zo op vakantie gaat omdat voor sommige naasten het het meest vertrouwd aanvoelt als de bewoner in de eigen omgeving kan blijven tijdens een vakantie van de mantelzorger.
-
Een mantelzorger neemt graag extra momenten van persoonlijke verzorging, iemand die helpt bij maaltijden of structuur in de dag en begeleiding die even samen koffie drinkt of een wandeling maakt als extra ondersteuning thuis aan als hij of zo op vakantie gaat omdat juist die kleine, rustige momenten die houvast geven die er dan even niet is.
-
Een mantelzorger van iemand met dementie organiseert graag een tijdelijke opvang als hij of zo op vakantie gaat omdat thuisblijven van de naaste met dementie waaraan de mantelzorger zorg verleent niet meer passend is of teveel onzekerheid geeft.
-
De plek van tijdelijke opvang van iemand met dementie waarvoor een mantelzorger die op vakantie gaat, moet een dagstructuur hebben, altijd iemand in de buurt hebben en een omgeving zijn die rustig en overzichtelijk is.
-
Als er aandacht is voor herkenning en routine ontstaat er bij de dementerende naaste momenten van ontspanning bij tijdelijke opvang heeft die de mantelzorger georganiseerd heeft als hij of zij op vakantie is.
-
Twee goede voorbeelden van herkenning en routine die ontstaat bij de dementerende naaste bij tijdelijke opvang heeft die de mantelzorger georganiseerd heeft als hij of zij op vakantie is, is een ochtend waarin rustig wordt ontbeten aan een vaste tafel of een middag waarin iemand in de tuin zit, met het geluid van vogels op de achtergrond.
-
Een mantelzorger van een naaste met dementie waarvan de dementerende mee gaat op vakantie kan zoeken naar een rustige, prikkelarme omgeving, een vaste dagindeling (ook op vakantie) houden en vertrouwde spullen meenemen.
-
Soms zit het samen genieten van een mantelzorger met een naaste met de dementie niet in grote uitstapjes maar in het samen zijn zoals samen een ijsje op een bankje of even samen de zon op het gezicht voelen.
-
Zelfs als alles goed geregeld is voor de dementerende naaste als de mantelzorgen op vakantie gaat, kan het gevoel blijven dat de mantelzorger er niet is om zelf te zien hoe het gaat. En toch is het juist dan belangrijk om zichzelf iets te gunnen. Niet omdat het ‘moet’, maar omdat hij of zij als naaste ook onderdeel bent van het geheel.
Zorg is geen rechte lijn. Het is een weg die u samen loopt, met momenten van nabijheid én momenten van afstand.
-
Dementie verandert hoe iemand de wereld beleeft en vaak zit het geven van rust of beleven van plezier in kleine dingen zoals een stoel in de schaduw, met een zacht briesje of bekende muziek die op de achtergrond speelt, een vertrouwde hand die even wordt vastgehouden of de geur van koffie in de ochtend.
Het tempo ligt anders. De beleving is anders. Maar juist daarin kan iets heel puurs ontstaan. Waardig genieten, binnen de grenzen die er zijn.
-
Welke fase het ook is, het is goed om te weten dat er altijd mensen zijn die met u mee kunnen kijken zoals een casemanager dementie, die uw situatie kent en kan meedenken over passende oplossingen of uw huisarts of wijkverpleegkundige, die kan helpen bij het organiseren van extra zorg thuis, een landelijke organisaties zoals Alzheimer Nederland waar u informatie en advies kunt vinden of bij zorgorganisaties in de buurt die tijdelijk verblijf of logeeropvang aanbieden.
Maar vergeet nooit; Niet alles hoeft in één keer besloten te worden. Soms begint het met een gesprek, waarin u rustig verkent wat er mogelijk is. U bent van harte welkom om dat gesprek aan te gaan, op een plek en met mensen die voor u vertrouwd voelen.
Staat uw vraag er niet tussen? Bekijk dan onze pagina met veelgestelde vragen of neem contact met ons op. We staan graag voor u klaar.